اظهارنامه عملکرد مالیاتی و تمام آنچه که باید بدانید

در ایران هم مانند هر کشور دیگری، همه کسب‌وکارها بر اساس قانون، باید مالیات بپردازند. تمامی صاحبان مشاغل و کسب و کارهای بزرگ و کوچک که مطابق قوانین مالیاتی کشور دربین مودیان قرار می‌گیرند، موظفند هرساله اظهارنامه عملکرد مالیاتی خود در زمان مقرر تسلیم شعب سازمان امور مالیاتی کشور نمایند.

اظهارنامه مالیاتی می توان گفت فرمی از عملکرد مالی یک کسب و کار و بیزینس است که توسط صاحبان آن‌ تنظیم می‌شود. این اظهارنامه عملکرد در راستای دریافت مالیات بر درآمد که در گروه مالیات‌های مستقیم قرار می‌گیرد ارائه می‌شود. برپایه سیاست‌های مالیاتی کشور، سال‌های زیادی است که سازمان امور مالیاتی، مالیات بر درآمد مودیان را به روش خوداظهاری می گیرد. بازرسان و کارشناسان ادارات مالیاتی، برپایه اظهارنامه‌ عملکردهای ارائه شده از مودیان، مالیات بر درآمد شان را تعیین می‌کنند.

مهلت اظهارنامه‌های مالیاتی هرساله اعلام می شود و مودیان می بایست تا قبل از تمام شدن موعد مقرر، اظهارنامه عملکرد خود را به ادارات مالیاتی سراسر کشور ارائه نمایند. اگر اینطور نباشد مورد جرائم فرار مالیاتی قرار می‌گیرند. ضمن اینکه زمان خوداظهاری مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی مختلف است.

شرکت حسابداری پارس حسابان، ارائه‌دهنده انواع خدمات حسابداری و حسابرسی مختلف، تهیه و تنظیم اظهارنامه عملکرد مالیاتی، مشاوره های رایگان امور مالی و مالیاتی و پلمپ دفاتر مالی می‌باشد. شرکت حسابداری ما، تشکیل شده از حسابداران و متخصصان خبره، با بیش ازسالها سابقه‌ی درخشان، آموزش حسابداری و تامین منابع نیروی انسانی و ارائه‌ی انواع نرم افزارهای حسابداری را نیز به انجام می‌رساند.

اظهارنامه عملکرد مالیاتی چیست؟!

این اظهارنامه گزارشی مشخص و دقیق از فعالیت‌ها و عملکردهای مالی است که اشخاص حقیقی و حقوقی در مدت یک سال فعالیت شغلی و کاری خود به اداره مالیات گزارش تحویل می‌دهند. اظهارنامه عملکرد مالیاتی باید در مدت زمان مشخصی از سال، که سال مالیاتی هر شخص حقیقی یا حقوقی است، به اداره مالیات ارائه شود. به بیان راحت تر اظهارنامه مالیاتی مدلی از اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی است که شامل قانون پرداخت مالیات می‌شوند.

اظهارنامه عملکرد مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی

در قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص مشمول ارائه اظهارنامه مالیاتی به چهار گروه کلی تقسیم می‌شوند:

1. افرادی که در حال انجام فعالیت‌های اقتصادی هستند. چه به‌صورت شخصی (حقیقی) و چه شرکتی (حقوقی).

2. اشخاص مقیم ایران که در خارج کشور فعالیت اقتصادی دارند.

3. اشخاص غیرمقیم که در ایران فعالیت اقتصادی حقیقی یا حقوقی دارند.

4. اتباع غیرایرانی با فعالیت اقتصادی در ایران (تنها مشمول مالیات بر درآمد حاصل از ایران هستند).

حتی اگر این افراد جزو مشمولان مالیات با نرخ صفر درصد باشند یا هیچ درآمدی در دوره مالیاتی نداشته باشند، همچنان موظف به ارائه اظهارنامه مالیاتی هستند. همچنین اشخاصی که کسب‌وکار آن‌ها موقتاً تعطیل شده اما مراتب را به مراجع ذی‌ربط مانند اتحادیه صنفی اعلام نکرده‌اند و جواز فعالیت‌شان فعال است. نیز باید اظهارنامه و مستندات مربوط به عدم فعالیت را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند.

در نظام مالیاتی ایران، اشخاص به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
1. مشمولان مالیات
2. افراد معاف از مالیات (طبق ماده ۲ قانون مالیات‌های مستقیم)

در میان مشمولان مالیات، سه گروه اصلی تعریف شده است:
– افرادی که مالیات آن‌ها بر اساس نرخ‌های مقرر محاسبه می‌شود.
– کسانی که مالیات‌شان به‌صورت نرخ ثابت (مقطوع) تعیین می‌شود.
– اشخاصی که مشمول نرخ صفر درصد هستند، اما باید اظهارنامه مالیاتی ارائه دهند.

به‌طور کلی، داشتن یا نداشتن درآمد تأثیری در الزام به ارائه اظهارنامه ندارد. آنچه اهمیت دارد، داشتن فعالیت اقتصادی ثبت‌شده یا جواز کسب فعال است.

اظهارنامه عملکرد مالیاتی اشخاص حقیقی

در قانون، اشخاص حقیقی، تعریفی جامع از همه‌ی افراد جامعه است. همه افرادی که دارای حق قانونی در جامعه هستند، بزرگ یا کوچک، در بین اشخاص حقیقی قرار می‌گیرند.

در قوانین مالیاتی، اشخاص حقیقی که مشمول پرداخت مالیات هستند، در مشاغل و کسب و کارهای مختلف فعالند. ممکن است پزشک، وکیل یا صاحب یک مغازه باشند. در این قوانین، اشخاص حقیقی افرادی هستند که شغل یا کسب و کاری شخصی را اداره کرده و در مالکیت دارند.

این افراد می‌توانند صاحبان کارخانه‌جات، فروشگاه‌ها، دارندگان کارت بازرگانی، مالکان املاک و مستغلات، دارندگان واحد‌های تولیدی و …. غیره باشند. بخش عمده مالیات کشور توسط اشخاص حقیقی پرداخت می‌شود. اشخاص حقیقی که مشمول اظهارنامه عملکرد مالیاتی هستند شامل سه دسته کلی می‌شوند:

* اشخاص حقیقی گروه اول

اشخاصی که جمع نهایی فروش کالا یا خدمات‌ آن ها بیشتر از ۳ میلیارد باشد. مهم نیست که حجم کسب و کار و فعالیت این افراد چه مقدار باشد. می بایست اظهارنامه عملکرد مالیاتی خود در طول سال را ارائه دهند که مشمول فرم خرید و فروش و سود آن‌ها می‌شود.

به‌عبارت دیگر مشاغلی که ۱۰ برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده آن‌ها، (قبل از کسر معافیت) طبق آخرین برگ مالیات قطعی (مجموع اصلی و متمم) عملکرد سال ۱۳۹۱ و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد، بیش از ۳ میلیارد باشد.

نکته مهم اینکه مشاغل و کسب و کارهای زیر فارغ از میزان درآمد و فروش کالا یا خدمات سالیانه خود بخشی از گروه اول محسوب خواهند شد:

–    صادرکنندگان و واردکنندگان (تمام افراد دارای کارت بازرگانی)

–    کارخانه‌دار ها و صاحبان واحدهای تولیدی

–    افرادی که امتیاز بهره‌برداری از معادن را دارند

–    مالکان هتل‌ (هتل‌های سه ستاره به بالاتر)

–    صاحبان کلینیک‌های تخصصی پزشکی، آزمایشگاه‌ها و بیمارستان‌ها

–    فعالان حوزه صرافی

–    صاحبان فروشگاه‌های زنجیره‌ای

اظهارنامه این مشاغل به صورت مجزا از هم است و چگونگی تنظیم و ثبت آن‌ها در حرفه و تخصص اشخاص و کارشناسان امور مالیاتی موردنظر است. با توجه به اهمیت دقت در تنظیم اظهارنامه عملکرد مالیاتی، بهتر است از خدمات و مشاوره های رایگان شرکت حسابداری پارس حسابان در کرج بهره مند شوید.

* اشخاص حقیقی گروه دوم

کسبه و فعالانی که جمع کل فروش کالا یا خدماتشان بیش از یک میلیارد تومان و تا سه میلیارد تومان باشد، در این گروه از اشخاص حقیقی مشمول ارائه اظهارنامه عملکرد مالیاتی قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است این مبلغ کل فروش یک کسب و کار محسوب می‌شود و هیچ ارتباطی با مجموع سود یا درآمد حاصل از کسب و کار اشخاص ندارد. در تعبیری دیگر، اشخاصی که ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده آن‌ها، طبق آخرین برگ مالیات قطعی (مجموع اصلی و متمم) عملکرد سال ۹۱ و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد، بیشتر از یک میلیارد تومان و تا سه میلیارد تومان شود در ذیل این گروه قرار می‌گیرند.

* اشخاص حقیقی گروه سوم

اشخاصی که کسب و کاری کوچکتر از دو گروه دوم دارند و درآمد آن‌ها کمتر مقادیر مشخص شده در دو گروه دیگر است، در این گروه از اشخاص حقیقی جهت ارائه اظهارنامه عملکرد مالیاتی قرار می‌گیرند. این اشخاص تعهدات و میزان مالیات کمتری خواهند داشت.

*** یک نکته مهم درمورد گروه بندی اشخاص حقیقی این است که اشخاصی که ذیل هریک از دو گروه اول قرار دارند، تا سه سال پس از قرار گرفتن در آن گروه، موظف به ‌اجرای تعهدات خود در آن گروه هستند و نمی‌توانند به گروه پایین‌تر منتقل شوند.

اظهارنامه عملکرد مالیاتی اشخاص حقوقی

در قانون، به مجموعه‌هایی که فردیت ندارند مانند شرکت‌ها، سازمان‌ها، ارگان‌ها، موسسات و … اشخاص حقوقی گفته می‌شود. طبق قوانین مالیاتی کشور، تمامی اشخاص حقوقی که فعالیت اقتصادی در ایران و یا خارج از ایران دارند، مکلف هستند اظهارنامه عملکرد مالیاتی سالیانه خود (که شامل ترازنامه‌ها و دفاتر حساب سود و زیان می‌شود) را تسلیم سازمان امور مالیاتی کشور کنند.

البته در قانون، برخی از اشخاص حقوقی که معاف از مالیات هستند نیز نامبرده شده است. شرح اشخاص حقوقی که ملزم به ارائه اظهارنامه مالیاتی نیستند در ماده ۲ قانون مالیات‌های مستقیم آمده است. که شامل موارد زیر می‌شود:

–    کلیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی

–    همه مراکز و ارگان‌هایی که بودجه آن‌ها از طریق دولت تامین می‌شود.

–    کلیه شهرداری‌ها در سطح کشور

–    سازمان ها و بنیادهای انقلاب اسلامی که دارای مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری هستند.

درواقع تمامی اشخاص حقوقی، به‌غیر از مواردی که ذکر شد، موظف به ارائه اظهارنامه مالیاتی خود به سازمان امور مالیاتی هستند. اظهارنامه عملکرد مالیاتی اشخاص حقوقی در بخش های متفاوت فرق دارد و کامل کردن و تنظیم آن‌ها پیچیدگی‌ و قوانین بسیار زیادی دارد.

کامل کردن و تنظیم اظهارنامه عملکرد مالیاتی همه شرکت‌ها و موسسات، شامل تهیه و تنظیم پلمپ دفاتر، صورت‌ مالی سود و زیان و درآمد و هزینه‌ و ترازنامه‌ مالی خواهد بود.

پس تنظیم اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی عملکردی است که احتیاج به تخصص‌ حقوقی و حسابداری دارد. شرکت حسابداری پارس حسابان ، با بیش از سالها سابقه‌ی درخشان در این حوزه، می‌تواند خیال فرد را از هر بابت راحت کند. تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیات بر عملکرد شرکت افراد را با بالاترین دقت و کیفیت اجرا کند و انجام دهد.

اظهارنامه عملکرد مالیاتی املاک و مستغلات

یک نکته حائز اهمیت این است کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که درطول مدت یک سال درآمد خود از کسب و کار و فعالیت اقتصادی خود دارند. این فعالیت در یکی از مراکز دولتی که مجوز ثبتی دارا است، لازم به ارائه اظهارنامه مالیاتی خواهند بود.

به‌این صورت همه مالکان و صاحبان املاک و مستغلات که از ملک خود به شکل اجاره یا اشکال نظیر آن درآمد کسب می‌کنند، ملزم به تنظیم اظهارنامه درآمد اجاره املاک خود هستند. این اظهارنامه هم جدا از اظهارنامه‌ عملکرد مشاغل و کسب و کار است.

تهیه و تنظیم اظهارنامه عملکرد مالیاتی

تهیه و ارسال اظهارنامه عملکرد مالیاتی یکی از مهم‌ترین الزامات قانونی برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی است. این فرآیند طبق قانون مالیات‌های مستقیم، دارای جزئیات و پیچیدگی‌های فراوانی است. شامل انواع اظهارنامه‌ها مانند مالیات بر درآمد مشاغل، اظهارنامه مشاغل خودرویی، اظهارنامه مستغلات و همچنین اظهارنامه مالیاتی شرکت‌ها (تعاونی، دانش‌بنیان، نوپا، خدماتی و…) می‌شود.

برخی از شرکت‌ها مانند شرکت‌های تعاونی یا دانش‌بنیان ممکن است مشمول نرخ مالیاتی صفر درصد باشند، اما همچنان موظف به ارائه اظهارنامه دقیق و مستند هستند. همین مسئله، تنظیم اظهارنامه را برای این گروه‌ها حساس‌تر و پیچیده‌تر می‌کند.

در کنار این الزامات، طبق قانون جدید پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، همه مودیان مالیاتی (اعم از حقیقی و حقوقی) موظف‌اند صورت‌حساب‌های مالی خود را به‌صورت ماهانه در سامانه ثبت و ارسال کنند. عدم انجام این تکلیف قانونی می‌تواند مشکلات جدی برای کسب‌وکارها ایجاد کند و حتی باعث رد یا ایراد در اظهارنامه عملکرد شود.

با توجه به اهمیت، پیچیدگی و حساسیت این فرآیند، توصیه می‌شود تنظیم اظهارنامه مالیاتی توسط مشاوران یا کارشناسان خبره مالی و مالیاتی انجام شود تا از بروز اشتباهات پرهزینه جلوگیری شود.

مؤسسه حسابداری پارس حسابان با تیمی متشکل از متخصصان مالی، حسابداران حرفه‌ای و مشاوران حقوقی، خدمات جامع مالیاتی از جمله مشاوره رایگان، تنظیم اظهارنامه و ثبت اطلاعات در سامانه مودیان را ارائه می‌دهد. تا مودیان با اطمینان و بدون دغدغه، تکالیف مالیاتی خود را انجام دهند.

جرائم عدم تسلیم اظهارنامه عملکرد

لازم به ذکر است عدم ارسال اظهارنامه عملکرد مالیاتی مسائل ناخوشایندی بهمراه دارد که در زیر به آن اشاره شده است:

در صورتی که مودیان مالیاتی بنا بر هر دلیلی اظهارنامه مالیاتی را در موعد مقرر تسلیم نکنند، مشمول جریمه معادل ۳۰ درصد مالیات آن مودی خواهد بود. این نوع جریمه قابل بخشودگی نیست و به هیچ وجه نمیتوان از آن به مراجع قضایی شکایت کرد.

اگر مودیان در تسلیم  اظهارنامه عملکرد به موقع اقدام کنند. ولی برخی از درآمدهای خود را کتمان کرده باشند یا به عبارتی معاملات ثبت شده در اظهارنامه با تراکنش های و دیگر اسناد مالی موجود آن­ها تطابق نداشته باشد، مودیان معادل ۳۰ درصد مبلغ کتمان شده جریمه خواهند شد.

در حالی که اگر مودیان مالیاتی ترازنامه و صورت حساب سود و ضرر و یا دفاتر قانونی خود را ارائه نکنند شامل جریمه هایی معادل ۲۰درصد مالیات به ازای هر کدام از آن ها را خواهند بود.

تشویقات تسلیم اظهارنامه عملکرد

قطعا اگر مودیان مالیاتی نسبت به ارسال و صدور اظهارنامه های عملکرد خود به موقع و صحیح اقدام کنند، سازمان امور مالیاتی به آن ها پاداش خواهد داد. این پاداش ها به شرح زیر است:

طبق ماده ۱۸۹ قانون مالیات های مستقیم؛ در صورتی که اشخاص حقیقی و حقوقی طی سه سال متوالی نسبت به تسلیم اظهارنامه خود، به موقع اقدام کنند و مالیات هر سال را بدون مراجعه به هیئت های حل اختلاف مالیاتی پرداخت کنند، پاداشی معادل ۵ درصد مالیات سه سال گذشته را به عنوان جایزه خوش حسابی دریافت خواهند کرد.

طبق ماده ۲۳۹ قانون مالیات های مستقیم، مودیانی که تکالیف مالیاتی خود را به موقع انجام دهند. یعنی، نسبت به تسلیم اظهارنامه، ترازنامه، صورت حساب های سود و زیان و پرداخت مالیات به ترتیب، به موقع و طبق سلسله مراتب قانونی اقدام کنند، در هنگام صدور برگ تشخیص مالیات، از ۸۰ درصد جرایم متعلقه به این قانون معاف خواهند شد.

طبق ماده ۱۹۰ قانون مالیات های مستقیم، در صورتی که مودیان مالیاتی پرداخت علی الحساب بابت مالیات بر عملکرد در هر سال مالی قبل از سررسید مقرر در این قانون داشته باشند، جایزه ای معادل ۱ درصد مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا رسیدن زمان مقرر دریافت خواهند کرد.

جایی برای تردید و اشتباه وجود ندارد

پیشرفت و آبادانی هرکشوری از راه درآمدهای آن به دست می‌آید و مالیات نیز یکی از راه‌های کسب درآمد هر دولتی است. بسیاری از شرکت‌ها و افراد به‌دلیل ناآگاهی از روش صحیح ارائه اظهارنامه عملکرد، در ارسال آن تأخیر داشته و مشمول جریمه می‌شوند.

همچنین در موارد بسیاری با محاسبه نادرست، دچار جریمه و محاسبه مالیات علی‌الرأس شده‌اند. دانستن قانون‌های مالیاتی نیز می‌تواند باعث شود تا افراد مالیات اضافه‌ای پرداخت نکنند. تکالیف مالیاتی را جدی بگیرید. سعی کنید از حدمات مالیاتی بهرهمند شوید تا ناچار به پرداخت جرائم مالیاتی نشوید. اظهارنامه های مالیاتی آنقدر مهم است که حتی اگر یک اشتباه کوچک در محاسبه سنوات کارمندان اتفاق بیوفتد مشکلات زیادی را ایجاد خواهد کرد. در رابطه با اظهارنامه هیچ اشتباهی بدون نتیجه منفی نخواهد ماند.

پر کردن اظهارنامه های مالیاتی مهارتی است که در صورت ندانستن آن، بهتر است با مشاور اظهارنامه مالیاتی گفت‌و‌گو کنید. شما می‌توانید بهترین مشاور مالی در تهیه، تنظیم و ارائه انواع اظهارنامه های مالیاتی را در شرکت حسابداری پارس حسابان بیابید.