Monthly Archives: سپتامبر 2025

افرادی که حساب‌های بانکی آن‌ها مشمول مالیات می‌شود، موظف هستند هر سال مبلغ مشخصی را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. در صورتی که دولت میزان مالیات را تعیین کرده باشد، تمامی حساب‌های بانکی فرد مورد بررسی قرار می‌گیرند و اگر تراکنش‌های غیرشفاف یا غیرمعمول مشاهده شود، شخص باید در برابر فعالیت‌های مالی خود پاسخگو باشد.

یکی دیگر از روش‌های پرداخت مالیات، تکمیل فرم خوداظهاری مالیاتی است. در این روش، افراد ابتدا فرم مربوطه را دریافت کرده و جزئیات تراکنش‌ها و فعالیت‌های مالی خود را در آن ثبت می‌کنند. پس از آن، کارشناسان سازمان امور مالیاتی این اطلاعات را بررسی کرده و بر اساس آن میزان مالیات را مشخص می‌نمایند.

اگر می‌خواهید با نحوه تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیاتی بیشتر آشنا شوید، در ادامه این مطلب همراه ما در مجموعه پارس حسابان باشید.

خوداظهاری مالیاتی چیست؟

خوداظهاری مالیاتی یکی از تکالیف الزامی برای تمام مودیان حقیقی و حقوقی است که هر سال باید انجام شود. بر اساس قانون، اشخاص حقیقی موظف هستند اظهارنامه مالیاتی خود را در خردادماه ثبت کنند و اشخاص حقوقی نیز تا چهار ماه پس از پایان سال مالی فرصت دارند این کار را انجام دهند.

تاریخچه اجرای خوداظهاری مالیاتی در ایران به سال ۱۳۸۱ بازمی‌گردد. پیش از این سال، کارشناسان سازمان امور مالیاتی به صورت مستقیم میزان درآمد مودیان را محاسبه می‌کردند. اما پس از تغییر قانون، مسئولیت اعلام درآمد بر عهده مودیان قرار گرفت و کارشناسان مالیاتی یا همان ممیزان تنها وظیفه صحت‌سنجی و بررسی اطلاعات ثبت‌شده در اظهارنامه را بر عهده دارند.

منظور از خوداظهاری مالیاتی چیست؟

خوداظهاری مالیاتی از سه واژه «خود + اظهار + مالیات» تشکیل شده و به این معناست که مودیان موظف‌اند شخصاً درآمد سال گذشته خود را در اظهارنامه مالیاتی ثبت و به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. این اظهارنامه هر ساله مبنای اصلی برای محاسبه و تعیین میزان مالیات افراد است.

سازمان امور مالیاتی، فرآیند اخذ مالیات را بر پایه اطلاعات ارائه‌شده توسط مودیان بررسی می‌کند. اساس این روش، اعتماد به مودی است؛ یعنی افراد باید با تکمیل و ارسال اظهارنامه، تمامی درآمدها و فروش سالانه خود را اعلام کنند. سپس این اطلاعات توسط ممیزان مالیاتی یا سیستم‌های هوشمند سازمان ارزیابی شده و مبلغ مالیات نهایی مشخص می‌شود.

البته سازمان امور مالیاتی صرفاً به داده‌های ارائه‌شده توسط مودیان اکتفا نمی‌کند. این سازمان با استفاده از اطلاعات بانک مرکزی و سایر سامانه‌های نظارتی، صحت اطلاعات ثبت‌شده را بررسی کرده و در صورت نیاز رقم پیشنهادی درآمد و مالیات را ارائه می‌دهد.

توجه داشته باشید که فرآیند خوداظهاری مالیاتی همواره توسط خود مودی انجام می‌شود. در ادامه این مقاله از مجموعه پارس حسابان همراه ما باشید تا جزئیات بیشتری درباره این موضوع مهم بدانید.

انواع خوداظهاری مالیاتی

۱. خوداظهاری مالیات بر درآمد مشاغل

تمامی صاحبان مشاغل و کسب‌وکارها موظف‌اند در پایان هر سال مالی، درآمدها و هزینه‌های خود را در اظهارنامه مالیاتی مشاغل ثبت کرده و بر اساس آن مالیات متعلقه را پرداخت کنند.

۲. خوداظهاری مالیات بر ارزش افزوده

فعالان اقتصادی و شرکت‌هایی که مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند، باید درصد مشخصی از فروش کالاها و خدمات خود را محاسبه کرده و هر سه ماه یک بار اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند.

۳. خوداظهاری مالیات بر املاک

مالکان املاک اجاره‌ای موظف‌اند درآمد حاصل از اجاره ملک را در اظهارنامه ثبت کرده و مالیات اجاره را به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت کنند.

۴. خوداظهاری مالیات شرکت‌ها

کلیه شرکت‌های حقوقی باید در پایان سال مالی، درآمدها و هزینه‌های خود را به‌طور دقیق در اظهارنامه مالیاتی شرکت‌ها درج کرده و مالیات مربوطه را طبق قانون بپردازند.

اصول کلیدی در خوداظهاری مالیاتی

۱. صداقت و شفافیت

اطلاعات ارائه‌شده در اظهارنامه مالیاتی باید واقعی و دقیق باشند. سازمان امور مالیاتی ابزارهای مختلفی برای راستی‌آزمایی این اطلاعات در اختیار دارد و در صورت مشاهده مغایرت، امکان اعمال جریمه وجود دارد.

۲. ثبت صحیح اطلاعات مالی

تمامی درآمدها، هزینه‌ها و کسورات باید به‌طور کامل و درست در اظهارنامه درج شوند. ثبت نادرست یا ناقص اطلاعات می‌تواند مشکلات جدی در روند محاسبه مالیات ایجاد کند.

۳. نگهداری اسناد و مدارک

مودیان مکلف‌اند کلیه اسناد و مدارک مالی خود را حداقل به مدت پنج سال نگهداری کنند تا در صورت درخواست سازمان امور مالیاتی، امکان ارائه آن‌ها وجود داشته باشد.

کارشناسان سازمان امور مالیاتی پس از دریافت و بررسی مدارک ارائه‌شده توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی، اعتبار قانونی آن‌ها را بررسی می‌کنند. سپس با انجام کنترل‌های لازم، میزان مالیات نهایی محاسبه و جهت پرداخت به مودی اعلام می‌شود.

خوداظهاری مالیاتی؛ روشی مبتنی بر اعتماد

خوداظهاری مالیاتی یکی از شیوه‌های نوین و مبتنی بر اعتماد میان مودیان و سازمان امور مالیاتی است. در این روش، افراد موظف‌اند درآمد سالانه خود را به‌صورت داوطلبانه اعلام کنند و بر اساس آن مالیات مستقیم تعیین می‌شود.

اجرای این روش از سال ۱۳۸۱ و در قالب قانون مالیات‌های مستقیم آغاز شد. پیش از آن، میزان مالیات مودیان به‌طور کامل توسط کارشناسان اداره مالیات و با بررسی‌های مستقل مشخص می‌شد، اما با اجرای خوداظهاری، مسئولیت اعلام درآمد بر عهده مودی قرار گرفت و نقش سازمان بیشتر به صحت‌سنجی و نظارت تغییر یافت.

راهنمای تنظیم فرم خوداظهاری مالیاتی

برای ثبت خوداظهاری مالیاتی کسب‌وکارها، داشتن نام کاربری و رمز عبور در سامانه سازمان امور مالیاتی الزامی است. حتماً این اطلاعات را در مکانی امن ذخیره کنید تا در مراحل بعدی دچار مشکل نشوید.

اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی به دو صورت انفرادی و مشارکتی ارائه می‌شود. انتخاب نوع اظهارنامه به ساختار کسب‌وکار فرد بستگی دارد. در کسب‌وکارهای مشارکتی، تنها یک اظهارنامه کافی است و نیازی به ثبت جداگانه اطلاعات هر شریک وجود ندارد.

نکته مهم اینکه اطلاعات مالی پس از ثبت نهایی در سامانه قابل ویرایش نیستند. بنابراین توصیه می‌شود قبل از ارسال اظهارنامه، تمامی داده‌ها و جداول مالی را به‌دقت بررسی کنید.

بر اساس ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم، اولویت با اظهارنامه‌هایی است که شامل معافیت‌های مالیاتی بیشتری می‌شوند. به همین دلیل، توجه به جزئیات معافیت‌ها می‌تواند تأثیر چشمگیری در کاهش مالیات نهایی داشته باشد.

در صورتی که هنگام ثبت اطلاعات با خطا یا مشکل فنی مواجه شدید، لازم است از اعتبار گواهی الکترونیکی مالیاتی و ثبت رسمی وکالت‌نامه مالیاتی (در صورت استفاده از وکیل یا مشاور مالیاتی) اطمینان حاصل کنید.

مراحل تکمیل فرم خوداظهاری مالیاتی

برای تکمیل و ارسال فرم خوداظهاری مالیاتی باید مراحل زیر را به ترتیب طی کنید:

۱. ورود به سامانه سازمان امور مالیاتی

در ابتدا به سایت رسمی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی intamedia.ir مراجعه کنید. در این سامانه بخش‌های مختلفی برای ثبت و ارسال اظهارنامه مالیاتی وجود دارد.

۲. انتخاب نوع اظهارنامه مالیاتی

در این بخش باید نوع اظهارنامه را بر اساس فعالیت خود انتخاب کنید. گزینه‌های اصلی شامل موارد زیر است:

• اظهارنامه اشخاص حقیقی (ویژه صاحبان کسب‌وکارهای شخصی)
• اظهارنامه اشخاص حقوقی (برای شرکت‌ها و سازمان‌ها)
• اظهارنامه اجاره املاک (مربوط به درآمد حاصل از اجاره ملک)
• اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل خودرو (برای رانندگان تاکسی، کامیون‌داران و مشاغل حوزه حمل‌ونقل)
• اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده (ویژه مودیان مشمول این مالیات)

۳. انجام پیش‌ثبت‌نام

مودی باید کد ملی و شماره تلفن همراه خود را در سامانه وارد کند. این مرحله برای تأیید هویت و دریافت کد فعال‌سازی ضروری است.

۴. تکمیل اطلاعات مالی و حسابداری

• اشخاص حقیقی باید جداول مربوط به درآمدها، هزینه‌ها و جزئیات مالی کسب‌وکار خود را پر کنند.
• اشخاص حقوقی علاوه بر اطلاعات عمومی، موظف به تکمیل جداول مالی، صورت سود و زیان و ترازنامه هستند.

۵. ثبت‌نام الکترونیکی و ارسال مدارک

پس از تکمیل فرم‌ها، مودیان باید ثبت‌نام خود را نهایی کرده و مدارک موردنیاز را در سامانه بارگذاری و ارسال کنند.

۶. بررسی و تأیید اطلاعات توسط کارشناسان مالیاتی

کارشناسان سازمان امور مالیاتی، اطلاعات واردشده را بررسی کرده و در صورت صحت مدارک، تأیید نهایی انجام می‌شود.

۷. صدور صورتحساب مالیاتی و پرداخت آنلاین

در پایان، صورتحساب مالیاتی الکترونیکی صادر شده و مبلغ مالیات مشخص می‌شود. مودیان می‌توانند از طریق درگاه‌های پرداخت اینترنتی، مالیات خود را به‌صورت آنلاین بپردازند.

مراحل بررسی خوداظهاری مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی

پس از ارسال فرم خوداظهاری مالیاتی، کارشناسان سازمان امور مالیاتی در سه مرحله اصلی مستندات و اطلاعات مودیان را بررسی می‌کنند:

۱. بررسی اسناد ارسالی مودی

در اولین مرحله، مدارک و اطلاعاتی که فرد یا شرکت در اظهارنامه مالیاتی ثبت کرده است، به‌طور کامل بررسی و تحلیل می‌شود.

۲. مطالعه اسناد اشخاص ثالث

کارشناسان مالیاتی علاوه بر مدارک مودی، اسناد مرتبط از سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی که در طول سال با او همکاری مالی داشته‌اند نیز بررسی می‌کنند. به عنوان نمونه، اگر مودی با یک شرکت همکاری تجاری داشته باشد، آن شرکت موظف است در صورت درخواست، مدارک مورد نیاز را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد.

۳. جمع‌آوری اطلاعات تکمیلی از نهادهای دولتی

در این مرحله، سازمان امور مالیاتی اطلاعات تکمیلی را از منابع رسمی مانند بانک‌ها، شهرداری‌ها و وزارتخانه‌ها دریافت می‌کند تا ارزیابی نهایی دقیق‌تر انجام شود.

در پایان، پس از صحت‌سنجی کامل اطلاعات توسط ممیز مالیاتی، در صورتی که تخلفی مشاهده نشود، میزان مالیات نهایی تعیین شده و مودی موظف است آن را در مهلت مقرر پرداخت کند.

مهلت ارسال خوداظهاری برای اشخاص حقیقی و حقوقی

مودیان حقیقی موظف‌اند حداکثر تا ۳۱ خردادماه (سه ماه پس از پایان سال مالی) اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند. در مقابل، اشخاص حقوقی باید اظهارنامه مالیاتی خود را تا ۳۱ تیرماه سال بعد ثبت و ارسال کنند.

نکته مهم این است که ارسال الکترونیکی اظهارنامه مالیاتی در سامانه سازمان امور مالیاتی، به منزله تسلیم رسمی آن محسوب می‌شود و نیازی به ارائه نسخه چاپی وجود ندارد.

معمولاً سال مالی شرکت‌ها در اساسنامه آن‌ها مشخص شده است. با این حال، شرکت‌هایی که سال مالی آن‌ها در پایان اسفند ماه به پایان می‌رسد، موظف‌اند حداکثر تا پایان شهریورماه اظهارنامه مالیاتی خود را ثبت کنند.

به خاطر داشته باشید که عدم ارسال به‌موقع اظهارنامه مالیاتی می‌تواند منجر به جریمه و محرومیت از برخی معافیت‌های مالیاتی برای مودیان شود.

جریمه عدم ارسال خوداظهاری مالیاتی

بر اساس ماده ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم، اگر مودی یا نماینده قانونی او در مهلت مقرر اقدام به ارسال خوداظهاری مالیاتی نکند، سازمان امور مالیاتی کشور موظف است جریمه مالیاتی برای وی تعیین کند.

• اشخاص حقیقی: جریمه عدم ارسال اظهارنامه برابر با ۱۰ درصد درآمد مشمول مالیات مودی است.
• اشخاص حقوقی: جریمه برای شرکت‌ها و سازمان‌ها ۳۰ درصد از درآمد مشمول مالیات آن‌ها محاسبه می‌شود و این مبلغ به‌صورت بلوکه‌شده تا زمان پرداخت جریمه نزد سازمان امور مالیاتی باقی می‌ماند.

رعایت مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی نه تنها از جریمه جلوگیری می‌کند، بلکه باعث بهره‌مندی از معافیت‌ها و مزایای قانونی مرتبط با مالیات می‌شود.

کلام آخر

خوداظهاری مالیاتی یک روش نوین و کارآمد برای تعیین و پرداخت مالیات است که بر پایه اعتماد بین مودیان و سازمان امور مالیاتی طراحی شده است. این روش با کاهش بروکراسی اداری، افزایش شفافیت مالی و تسریع در فرآیندهای مالیاتی، به بهبود مدیریت مالی افراد و شرکت‌ها کمک می‌کند.

رعایت قوانین مالیاتی و دقت در ارائه اطلاعات صحیح، از مهم‌ترین اصولی است که مودیان باید در خوداظهاری مالیاتی رعایت کنند تا از بروز جرایم و مشکلات احتمالی جلوگیری شود.

مجموعه پارس حسابان با ارائه انواع خدمات حسابداری و مشاوره مالی، آماده است تا مسائل و مشکلات مالیاتی شما را به‌صورت کامل رفع کند. برای بهره‌مندی از خدمات تخصصی و مشاوره با کارشناسان حرفه‌ای، می‌توانید به سایت پارس حسابان مراجعه کرده و یا با شماره‌های درج‌شده تماس بگیرید.

هرگاه بین مودیان مالیاتی اعم از حقیقی یا حقوقی و ماموران مالیاتی اختلافی بروز کند مراجع مرتبط با سازمان امور مالیاتی مسئول رفع این اختلافات هستند که به این مراجع، هیات های حل اختلاف مالیاتی گفته می‌شود. بنابراین وظیفه این مراجع به زبان ساده، حل اختلاف مالیاتی بین مودیان و سازمان امور مالیاتی است. مراجع حل اختلاف مالیاتی در کشور، به دو گروه مراجع قضایی و غیر قضایی، دسته بندی می شوند. منظور از مراجع قضایی، دادگستری و زیر مجموعه های آن، بوده و مراجع غیر قضایی یا اداری نیز به مراجعی اشاره داشته، که به اختلافات غیر قضایی اشخاص رسیدگی می کنند.

یکی از مهم ترین مراجع غیر قضایی در کشور، مراجع رسیدگی به حل اختلاف مالیاتی هستند. رسیدگی در مراجع حل اختلاف مالیاتی، دارای فرآیند و نحوه اعتراض مخصوص بوده که در قانون مالیات های مستقیم، ذکر شده و مودیان مالیاتی، جهت ثبت اعتراض و پیگیری آن، باید به این مقررات توجه داشته باشند. در این مقاله از مجموعه پارس حسابان با ما همراه باشید تا با مراجع حل اختلاف مالیاتی بیشتر آشنا شوید.

مراجع حل اختلاف مالیاتی کدامند؟

مراجع رسیدگی به اختلافات در کشور ما؛ به دو گروه مراجع قضایی و غیر قضایی، تقسیم می شوند. هدف از مراجع قضایی، دادگستری و زیر مجموعه های آن، مانند دادسرا، دادگاه حقوقی، دادگاه کیفری و دادگاه تجدید نظر استان می باشند.

مراجع غیر قضایی یا اداری نیز به مراجعی اشاره می کند، که به اختلافات غیر قضایی اشخاص رسیدگی کرده و صلاحیت آن ها محدود به موارد مطروح در قانون یا آیین نامه مربوطه می باشد. هیات های حل اختلاف کارگر و کارفرما، نمونه ای از این مراجع می باشند.

یکی از اصلی ترین مراجع غیر قضایی در کشور، مراجع حل اختلاف مالیاتی می باشند. مراجع حل اختلاف مالیاتی، همانطور که از عنوان آن ها مشخص است، به اختلافات مالیاتی اشخاص با سازمان امور مالیاتی کشور رسیدگی می کنند. این مراجع، شامل موارد زیر می باشند:

• هیات های حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر

هیات های حل اختلاف مالیاتی، صلاحیت رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی را دارند. در صورت اختلاف مالیاتی میان مودی و ممیز مالیاتی، اختلاف و اعتراض مودی در مورد مالیات، ابتدا در هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی، مورد رسیدگی قرار می گیرد.

بعد از صدور رای از سوی هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی، در صورتی که مودی، همچنان به رای هیات و میزان مالیات تعیین شده، معترض باشد، اعتراض فرد، قابل طرح در هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر خواهد بود.

هر هیات حل اختلاف مالیاتی، از سه عضو تشکیل می شود که این اعضا عبارتند از: نماینده سازمان امور مالیاتی کشور، یک قاضی اعم از شاغل یا بازنشسته و یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی و صنایع و معادن یا جامعه حسابداران رسمی یا مجامع حرفه‌ای یا اتاق تعاون یا تشکل‌ های صنفی یا شورای‌ اسلامی شهر (با توجه به شغل مودی یا موضوع مالیات مربوطه)

• شورای عالی مالیاتی

شورای عالی مالیاتی ، مرجعی است که به اعتراضات وارده نسبت به آراء قطعی هیات‌ های حل اختلاف مالیاتی، رسیدگی می نماید. بنابراین، در صورتی که مودی مایاتی، مدعی عدم رعایت قوانین و مقررات مالیاتی یا نقض رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی، در رابطه با اظهارنامه مالیاتی ثبت شده باشد، حق اعتراض در شورای عالی مالیاتی را خواهد داشت.

• هیات ماده 251 مکررقانون مالیات های مستقیم

هیات ماده 251 قانون مالیات های مستقیم، از مراجع حل اختلاف مالیاتی است که به اعتراضات نسبت به مالیات های قطعی قانون مالیات های مستقیم و غیر مستقیم، در صورتی که در مرجع دیگری، قابل بررسی نباشد، رسیدگی می کند.

در این صورت، چنانچه معترض، با ادعای غیر عادلانه بودن میزان مالیات، اعتراضی را اقامه نماید، هیاتی سه نفره، به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی، تشکیل شده و به موضوع اعتراض رسیدگی می نماید.

فرآیند و نحوه رسیدگی در هیات های حل اختلاف مالیاتی

نحوه رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی، مطابق با تشریفات و آیین رسیدگی مقرر در قانون مالیات های مستقیم است که به شکل مراحل زیر است:

1- پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی به مودی، وی حق دارد تا ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ، به این برگه ، اعتراض کند. در صورتی که دلایل اعتراض، به نظر ممیز مالیاتی، مورد قبول نبوده و ضمنا، مودی نیز نظر ممیز را در مورد میزان مالیات، قبول نداشته باشد، اعتراض به هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی، ارسال می شود.

2- در مورد حد نصاب لازم برای تشکیل و صدور رای در هیات حل اختلاف مالیاتی، باید گفت که جلسات هیات، با حداقل سه نفر از اعضا، رسمیت یافته و رای هیات حل اختلاف مالیاتی نیز با اکثریت آراء، قطعی و لازم‌الاجرا می باشد.

3- وقت جلسه رسیدگی هیات حل اختلاف مالیاتی، به مودی مالیاتی و اداره مالیات مربوطه، از طریق ارسال ابلاغیه، ابلاغ می گردد تا در صورت تمایل اداره، نماینده اداره مالیاتی، برای حضور در جلسه حاضر گردد. فاصله ابلاغ وقت تا تشکیل جلسه رسیدگی، حداقل 10 روز بوده و عدم حضور و غیبت مودی یا نماینده اداره مالیات، مانع رسیدگی نخواهد بود.

4- بعد از صدور رای از هیات حل اختلاف مالیاتی بدوی، این رای، ظرف 20 روز از ابلاغ از طرف مودی مالیاتی و اداره مالیات مربوطه، قابل اعتراض است و این اعتراض در هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر، بررسی و رسیدگی می شود. رای هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر، همچون رای دادگاه تجدید نظر استان، قطعی می باشد.

5- لازم به ذکر است که آرای مراجع رسیدگی به حل اختلاف مالیاتی، به نشانی محل سکونت یا کسب مودی مالیاتی ابلاغ شده و در صورت عدم حضور وی، تحویل بستگان یا خادمان وی می گردد. همچنین، در صورتی که نشانی معتبری از مودی در دسترس نباشد، آری صادر شده، یک نوبت در رونامه کثیرالانتشار محل اداره مالیات آگهی خواهد شد.

فرآیند و نحوه رسیدگی در شورای عالی مالیاتی

همانطور که گفتیم، شورای عالی مالیاتی، مرجعی است که به اعتراضات وارده نسبت به آراء قطعی هیات‌ های حل اختلاف مالیاتی، رسیدگی می نماید. در صورتی که مودی مالیاتی، مدعی عدم رعایت قوانین و مقررات مالیاتی یا نقض رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی باشد، می تواند اعتراض در شورای عالی مالیاتی داشته باشد.

* اگر اعتراض به رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی در مهلت مقرر20 روزه صورت گرفت و این اعتراض، متکی به علل مورد تایید و قابل قبول باشد، پس از ورود و ثبت اعتراض به شورای عالی مالیاتی، اعتراض بوسیله رئیس شورا، به یکی از شعب مربوطه ارجاع می شود.

* پس از وصول پرونده به شعبه، آن شعبه، صرفا از لحاظ رعایت مقررات رسیدگی و تشریفات و آیین داردسی، به پرونده رسیدگی کرده و در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات، رای صادره را نقض می نماید. در غیر این صورت، آن را تایید می کند.

* در صورت نقض رای در شورا، پرونده اختلاف مالیاتی، برای رسیدگی مجدد به یک هیات حل اختلاف مالیاتی دیگر، در همان حوزه مالیاتی ارجاع می شود. هیات حل اختلاف مالیاتی، مربوطه،موظف است به پرونده ،مطابق نظر شورای عالی مالیاتی، رسیدگی کرده و صدور رای نماید. این رای، قطعی و لازم الاجرا می باشد.

در مورد هزینه دادرسی، و یا هزینه رسیدگی در مراجع حل اختلاف مالیاتی، برعکس تعرفه هزینه داردسی در مراجع قضایی، که در مراجع مختلف، متفاوت است، هزینه رسیدگی در مراجع حل اختلاف مالیات، به شکلی تعیین شده که اگر اعتراض در هر یک از این مراجع رد شود، معادل 1 درصد اختلاف مالیات تعیین شده  در هر مرحله، در رای و مالیات ابراز شده توسط مودی در اظهارنامه مالیاتی، به عنوان هزینه رسیدگی آن مرحله، از وی گرفته خواهد شد.

نحوه اعتراض در مراجع حل اختلاف مالیاتی

سالها پیش و قبل از راه اندازی سامانه اینترنتی سازمان امور مالیاتی کشور، نحوه اعتراض در مراجع حل اختلاف مالیاتی، در تمام مراحل، به صورت مراجعه حضوری، به مرجع مربوطه بود. اما امروزه با راه اندازی سامانه های مالیاتی، این اعتراض و موارد این چنینی به صورت اینترنتی و از طریق سایت my.tax.gov.ir انجام می شود.

پیگیری اعتراض در مراجع حل اختلاف مالیاتی

هنگامی که مودیان مالیاتی، برای اعتراض مالیاتی، در مراجع رسیدگی به حل اختلاف مالیاتی، اقدام می کنند، مدتی طول می کشد تا نتیجه اعتراض مشخص شود. در این مدت، مودیان مالیاتی می توانند برای پیگیری نحوه اعتراض در مراجع حل اختلاف مالیاتی، اقدام کرده که فرآیند و نحوه پیگیری اعتراض، پس از ورود به درگاه ملی خدمات مالیات، به آدرس my.tax.gov.ir مراجعه کنید.

سخن آخر

در پایان باید تأکید کرد که شناخت مراجع حل اختلاف مالیاتی و آگاهی از شیوه‌های رسیدگی، نقش مهمی در حفظ حقوق مودیان دارد. در این مسیر، شرکت پارس حسابان با ارائه خدماتی همچون مشاوره مالیاتی، تنظیم لوایح دفاعیه، پیگیری پرونده‌های مالیاتی و ارائه راهکارهای تخصصی حسابداری و مالی، می‌تواند همراه مطمئن شما در حل اختلافات مالیاتی و مدیریت امور مالی باشد.

سوالات متداول

مالیات، یکی از منابع درآمدی دولت می باشد. مالیات ها، به دو نوع مالیات مستقیم و غیر مستقیم، تقسیم می گردند که هر کدام از آن ها، دارای انواع گوناگونی می باشد. یکی از انواع مالیات‌های مستقیم، مالیات بر دارایی است که بر اموال مختلفی مانند خانه، خودرو و اموال مشابه اعمال می‌شود.

یکی از شاخه‌های مالیات بر دارایی، مالیات بر املاک است که خود شامل زیرمجموعه های متعددی می‌باشد. از جمله انواع مالیات بر املاک ،مالیات بر اجاره، مالیات خانه‌های لوکس، مالیات خانه‌های خالی و مالیات نقل و انتقال ملک محسوب می شود.

درصد مشخصی از ارزش ملک باید در مالیات نقل و انتقال املاک پرداخت گردد. از آنجا که پرداخت این مالیات در زمان نقل و انتقال الزامی بوده و بدون پرداخت آن، نمی توان برای انتقال ملک اقدام کرد. لازم است افرادی که قصد انتقال ملک خود را دارند با این نوع از مالیات، آشنا شوند. در این مقاله از مجموعه پارس حسابان به میزان و نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک می پردازیم. با ما همراه باشید.

انواع مالیات‌های مربوط به نقل و انتقال املاک

هنگام خرید و فروش ملک، چند نوع مالیات ممکن است درگیر شود:

• مالیات نقل و انتقال قطعی ملک
• مالیات بر حق واگذاری محل (سرقفلی)
• مالیات بر ارزش افزوده (در معاملات خاص)
• مالیات بر اجاره (برای ملک‌هایی که اجاره داده می شوند)

ما در اینجا تمرکز اصلی‌مان بر مورد اول است؛ یعنی همان مالیات نقل و انتقال قطعی ملک.

مالیات نقل و انتقال املاک چیست؟

مالیات نقل و انتقال ملک یکی از انواع مالیات است که در دسته معافیت مالیاتی قرار ندارد و در زمان خرید و فروش ملک باید پرداخت شود. طبق قانون، مالکان ملک مورد معامله یا صاحبان حق، موظف به پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک هستند. در واقع، فروشنده ملک باید این مالیات را پرداخت کند. نحوه پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک به شکل حضوری و از طریق مراجعه به دفاتر اسناد رسمی صورت می‌گیرد و پرداخت مالیات با دستگاه‌های پوز انجام می‌شود.

میزان مالیات نقل و انتقال ملک، طبق ماده ۵۹، برابر با 5 درصد ارزش معامله است که این با مبلغ فروش ملک متفاوت است و عموما بسته به ناحیه مقدار آن متفاوت است. مثلا یک آپارتمان یا زمین سه میلیارد تومانی، ممکن است دارای ارزش معاملاتی (که توسط کمیسیون تقویم املاک تعیین می‌شود). مانند سیصد میلیون تومان باشد که در نتیجه مالیات آن پنج درصد از سیصد میلیون است یعنی پانزده میلیون.

فرمول مالیات نقل و انتقال ملک

برای به‌دست آوردن مالیات نقل و انتقال ملک باید ابتدا ارزش معاملاتی آن را از جدول‌های کمیسیون تقویم املاک مطلع شوید، سپس آن را در 5درصد ضرب کنید.

مالیات نقل و انتقال املاک =۵ درصد×ارزش معاملاتی ملک

• نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال املاک تجاری

اگر شخصی بخواهد سرقفلی مغازه یا ملک تجاری خود را در مقابل دریافت پول به فرد دیگری واگذار نماید، باید 2درصد از آن را به عنوان مالیات به دولت پرداخت کند. در ازای واگذاری سرقفلی مغازه‌ که مثلا ارزش آن حدود 5  میلیارد باشد، می بایست 100 میلیون تومان مالیات پرداخت کند.

• نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال املاک مسکونی

مثلا فردی تصمیم می‌گیرد تا ملک مسکونی با ارزش معاملاتی یک میلیارد تومان را به قیمت 900 میلیون به یک موسسه یا شرکت دولتی واگذار کند. مالیاتی که به این ملک تعلق می‌گیرد ۵ درصد از کل مبلغ است و میزان مالیات نقل و انتقال این ملک به مبلغ 45 میلیون تومان می باشد.

محاسبه مالیات نقل و انتقال املاک

به طور کلی، شما هر مبلغی که بابت فروش ملک خود دریافت می‌کنید، 5 درصد آن را می بایست به شکل مالیات به دولت پرداخت کنید.

• نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال سرقفلی

در حسابداری، سرقفلی به دارایی نامشهودی گفته می‌شود که هنگام خرید یک شرکت، خریدار بابت آن مبلغی فراتر از ارزش دفتری دارایی‌های مشهود شرکت پرداخت می‌کند. این هزینه جداگانه محاسبه می‌شود و نشان‌دهنده ارزش‌هایی مانند شهرت، برند و اعتبار شرکت است.

اما چند نکته در مورد مالیات سرقفلی و مالیات نقل و انتقال مغازه که باید به آن‌ها توجه کنید:

۱- در صورتی که قیمت سرقفلی مشخص نباشد، قیمت معاملاتی نزدیک‌ترین مکان مشابه، معیار تعیین مالیات است.

۲- مالیات واگذاری سرقفلی فقط درباره املاکی که کاربری تجاری دارند از سوی قانون تعیین می‌شود. این انتقال هم با سند رسمی و هم با وکالت رسمی شامل مالیات است.

۳- مالیات سرقفلی فقط برای املاک تجاری در حال بهره برداری و استفاده تعریف شده است. ساختمان‌های نیمه ساخت یا زمین‌ با کاربری تجاری، مالیات سرقفلی ندارند.

۴- طبق مفاد جزء ب بند «5» بخشنامه شماره 13530 مورخ 27/07/1384 تا هنگامی که ملک به صورت زمین باشد و فعالیت تجاری یا کسب و کاری در آن انجام نشود، در موارد انتقال قطعی، مالیات حق واگذاری محل نخواهد داشت.

مالیات بر درآمد از ساخت و فروش املاک نوساز

مصوبه مالیات بر ساخت و ساز که در راستای فرآیند آیین‌نامه‌ اجرایی ماده ۷۷ قانون مالیات مستقیم مورد تأیید اعضای هیئت دولت قرار گرفت. به عنوان اصول جدید دریافت مالیات بر ساخت و ساز از سازندگان مسکن قرار دریافت شد. بر اساس مصوبات قانون، هرگونه ساخت و ساز مسکن توسط سازندگان حقیقی اعم از خرده سازان (بساز و فروش‌ها) و انبوه‌سازان، شامل ۱۵ تا ۲۵ درصد مالیات از محل سود سازنده، از اولین فروش آن واحد مسکونی می‌شود.

پرداخت مالیات بر طبق قانون به این صورت است:

سازندگان حقوقی یعنی شرکت‌های ساختمانی دارای مجوز از سازمان برنامه و بودجه، ۲۵ درصد از درآمد حاصل از فروش واحدهای نوساز خود را به دولت می‌دهند.

شرکت‌های تعاونی مسکن ۱۸.۷۵ از سود و بهره ساخت و فروش املاک نوساز خود را به سازمان امور مالیاتی موظف به پرداخت می باشند.

سازندگان حقیقی شامل خرده سازان بساز و بفروش‌ها و انبوه‌سازان نیز باید رقمی معادل ۱۵ تا ۲۵ درصد درآمد حاصل از نخستین فروش واحد یا واحدهای ساخته شده را به دولت اختصاص دهند.

چطور ارزش معاملاتی ملک تعیین می‌شود؟

مقدار ارزش معاملاتی املاک توسط کمیسیونی تعیین می‌شود که مطابق ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم تشکیل شده است. این کمیسیون در هر شهر و منطقه، با توجه به موقعیت جغرافیایی، شرایط محلی و نوع ملک، ارزش معاملاتی مناسبی را تعیین و تصویب می‌کند.

نحوه پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک به چه صورت است؟

بر اساس تبصره ۴ ماده ۱۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه انتقال سند ملک و پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک و مستغلات باید به‌صورت فوری و در دفاتر اسناد رسمی انجام شود. همچنین، طبق همین ماده، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است زمینه دسترسی سازمان امور مالیاتی به سامانه ثبت الکترونیک را فراهم نماید. پس از محاسبه میزان مالیات در دفترخانه، مودیان می‌توانند همان‌جا مالیات مربوطه را پرداخت کنند. این فرآیند موجب حذف نیاز به مراجعه حضوری مودیان به سازمان امور مالیاتی شده و تسهیل در انجام امور مالیاتی را فراهم می‌کند.

کلام آخر

مالیات نقل و انتقال املاک موضوعی نیست که بشود به‌ سادگی از آن عبور کرد. فروشنده و یا خریدار باشید، باید از این موضوع مطلع باشید که چه مالیاتی به شما تعلق می‌گیرد و چگونه می‌توانید از معافیت‌ قانونی بهره مند شوید.

آگاهی از مواد قانونی مثل ماده ۵۹ و ۷۷، و همچنین اطلاع از حق و حقوق خودتان، کمک می‌کند تا معاملات ملکی با آرامش و اطمینان بیشتری انجام دهید. شما بدون هیچ دغدغه ای می توانید تمام کارهای حسابداری خود را به مجموعه حسابداری پارس حسابان بسپارید.

گواهینامه ارزش افزوده، برگه و قراردادی است که توسط سازمان امور مالیاتی صادر می‌شود و اعتبار آن معمولاً بین شش ماه تا یک سال است. این گواهی بر اساس اصول و تشخیص حوزه مالیاتی مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده صادر شده و به‌عنوان یک سند رسمی مالیاتی برای مشمولان، عرضه‌کنندگان کالا و تولیدکنندگان کاربرد دارد. در این گواهی اطلاعات مهمی مانند میزان مالیات بر ارزش افزوده (مالیات مصرف) و سایر جزئیات مربوط به معاملات درج می‌شود. به بیان دیگر، دریافت گواهی مالیات بر ارزش افزوده به منزله دریافت یک مجوز قانونی برای کسب‌وکارها است؛ به این معنا که صاحبان مشاغل می‌توانند علاوه بر قیمت اصلی کالا یا خدمات، مبلغ ارزش افزوده را از مشتریان دریافت کرده و سپس آن را به دولت پرداخت نمایند.

انواع گواهی ارزش افزوده کدام است؟

سازمان امور مالیاتی به جهت تشخیص درست ، گواهی ارزش افزوده را به چند نوع متفاوت تقسیم کرده است. انواع گواهی ارزش افزوده شامل موارد زیر است:

• گواهی ارزش افزوده اشخاص حقیقی

به طور کلی به کلیه اشخاص و افرادی که دارای حقوق و مسئولیت های شخصی هستند، اشخاص حقیقی می گویند. طبق قانون امور مالیاتی کلیه افراد حقیقی که دارای شغل هستند یا درآمد و حقوقی دریافت می کنند، نیز ملزم به دریافت مالیات هستند.

• گواهی ارزش افزوده اشخاص حقوقی

اشخاص حقوقی به کلیه افرادی که کسب و کار خاصی داشته یا در یک حوزه مشخصی فعالیت می کنند، باید جهت دریافت گواهی ارزش افزوده حقوقی و ورودی مالی دریافت کنند.

• گواهی ارزش افزوده دائمی

گواهی ارزش افزوده دائمی، یکی دیگر از گواهی ارزش افزوده می باشد که به صورت بلند مدت و با نام “دائمی” برای مشاغل گوناگون و با درخواست مودیان مالیاتی صادر می شود. این اقدام در سال اخیر توسط همکاری مشترک سازمان امور مالیاتی ارزش افزوده و اداره مالیات به منظور حذف فرایند رفت و آمد و هزینه صدور برگه ارزش افزوده،‌ گواهی ارزش افزوده دائمی را دریافت نماید.

• گواهی ارزش افزوده فصلی

گواهی ارزش افزوده فصلی نوعی گواهی ارزش افزوده است که به منظور دریافت گزارش خرید و فروش فصلی در بازه زمانی مقرر توسط سامانه معاملات فصلی به کلیه بنگاه اقتصادی اختصاص داده می شود. با این روش کلیه افراد حقیقی و حقوقی مقرر به تنظیم صورت های مالی و گزارشات خرید و فروش های فصلی می باشند.

چه کسانی باید گواهی ارزش افزوده را دریافت کنند؟

طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده، همه واحدهای اقتصادی و اشخاص حقوقی که دارای فعالیت اقتصادی می باشند، جهت دریافت گواهی ارزش افزوده باید اقدام کنند. در واقع طبق موضوع ماده ۱۲ این قانون، صرف نظر از میزان فروش یا درآمدش افراد معالف از مالیات، پس از شروع فعالیت و از اولیت دوره مالیاتی باید برای دریافت گواهی نامه ارزش افزوده اقدام نمایند. بنابراین در صورتی که زمینه فروش و عرضه کالا فعالیت می کنید، یا هم جز مشمولین معافیت مالیاتی نیستید، باید از طریق مراحل زیر که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم، گواهی یا گواهینامه ارزش افزوده را دریافت نمایید.

چه افرادی ملزم به دریافت گواهی ارزش افزوده نیستند؟

همه مودیان مالیاتی و صاحبان کسب و کار به دریافت گواهی ارزش افزوده ملزم نمی باشند و صرفا شامل موارد زیر است:

• شرکت هایی که از پرداخت مالیات ارزش افزوده معاف هستند.
• شرکت هایی که هیچ گونه فعالیت اقتصادی ندارند و اعلام کرده اند که شرکت منحل شده است.
• شرکت هایی که فقط شماره ثبت داشته، اما فعالیت اقتصادی ندارند. اما در صورتی که حتی یک معامله انجام دهند، مشمول دریافت این گواهی خواهند بود.

مراحل دریافت گواهی ارزش افزوده

نکته مهم در مورد شرکت ها این است که برای دریافت گواهی ارزش افزوده شرکت ها، باید ابتدا شرکت را ثبت کنند. نحوه گرفتن گواهی ارزش افزوده به شرح و دارای مراحل مختلف زیر است:

1. ثبت نام گواهی ارزش افزوده

در مرحله اول برای گرفتن گواهی ارزش افزوده، باید وارد سامانه عملیات الکترونیک مالیات بر ارزش افزوده به آدرس https://evat.ir/ شوید. سپس برای ثبت درخواست، بر روی گزینه درخواست گواهینامه کلیک کنید و وارد صفحه جدید شوید. در صفحه جدید کادر مربوط به کد رهگیری سامانه، شماره اقتصادی، و توضیحات را با اطلاعات درست کامل و پر کنید. سپس روی گزینه ثبت درخواست بزنید تا اطلاعات وارد شده ثبت شود.

2. دریافت پرینت گواهی ارزش افزوده

بعد از این که اطلاعات را کامل کردید، یک رسید مربوط به درخواست که شامل اطلاعات مربوط به نام فرد متقاضی، کد اقتصادی، واحد مالیاتی و دیگر موارد است را می بینید. شما باید این رسید را پرینت گرفته تا زمانی که گواهی ارزش افزوده شرکت خود را نگرفته اید، پیش خود نگه دارید. بعد از این که اطلاعات کامل شده توسط کارشناسان اداره امور مالیاتی کنترل و بررسی شد، گواهی مالیات ارزش افزوده صادر می شود. در این برگه مهلت و اعتبار گواهی ثبت شده است.

پرداخت مالیات بر ارز‌ش ا‌فزوده به عهده کیست؟

مالیات بر ارزش افزوده را خریدار یا همان مشتری پرداخت می کند. فروشنده نیز مکلف است کل مبالغ را به خزانه دولت یا همان سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. پرداخت مالیات بر ارزش افزوده به عهده مصرف کننده نهایی کالا یا خدمات خواهد بود.

با این وجود نکته مهم دیگری که در این زمینه وجود دارد، این است که فروشنده نباید به خود سرانه مالیات بر ارزش افزوده را محاسبه کرده و آن را در فاکتور مشتری لحاظ نمایند. بنابراین در صورتی که فروشنده به صورت غیر قانونی این مبالغ ارزش افزوده را از مشتریان دریافت کند، مبلغ دریافت شده از حساب فروشنده کسر خواهد شد.

سامانه صدور گواهی ارزش افزوده

یکی از مهم ترین چالش ها و مشکلاتی که برخی افراد زمان دریافت گواهی ارزش افزوده با آن روبرو هستند، نحوه دریافت این گواهینامه است. مشتریان و دیگر افراد حقیقی و حقوقی با مراجعه به سامانه دریافت گواهی ارزش افزوده به آدرس https://www.e-vat.ir/ مراجعه و سپس این گواهی را دریافت کنند.

مدارک مورد نیاز برای دریافت گواهی ارزش افزوده

یکی از مهم ترین مراحل دیگر، اینکه پیش از دریافت این گواهی و ثبت اطلاعات خود در سامانه گفته شده، باید مدارک لازم را آماده کنید. مدارک مورد نیاز برای دریافت گواهی ارزش افزوده با کد اقتصادی به شرح زیر می باشد:

• کپی مدارک شناسایی کلیه افراد و اعضای شرکت
• کد اقتصادی
• آدرس و کد پستی پیمانکار
• نام شرکت در سامانه رتبه بندی یا گواهی فعالیت
• آگهی تاسیس شرکت و ثبت توضیحات مربوط به تغییرات ایجاد شده در شرکت در صورت لزوم
• وکالتنامه

روش استعلام گواهی ارزش افزوده چگونه است؟

طبق درخواست مشتریان و سایر افراد حقیقی و حقوقی گواهی مالیات ارزش افزوده، به مدت 6 ماه تا 1 سال صادر می شود. مودیان مالیاتی باید بعد از به پایان رسیدن اعتبار گواهی، باید برای تمدید کردن این گواهی از طریق سامانه ذکر شده در بالا اقدام نمایند. می توانید از یکی از روش های زیر جهت گرفتن استعلام اقدام نمایید:

– استعلام گواهی ارزش افزوده با کد ملی

برای بررسی اعتبار گواهی ازش افزوده یکی از بهترین روش ها، استفاده از کد ملی است. وارد سامانه عملیات الکترونیک مالیات بر ارزش افزوده شوید. در قسمت جستجو کد ملی فروشنده را ثبت کنید تا مشخصات بالا بیاید. پس از آن کلیه اطلاعات مربوط به وضعیت گواهینامه ارزش افزوده نشان داده می شود. دراینجا نیازی به استفاده از QR کد نخواهید داشت. اطلاعات مهم مربوط به فروشنده شامل موارد زیر خواهد بود.

• نام و نام خانوادگی فروشنده
• نام تجاری فروشنده
• شماره گواهینامه ارزش افزودہ
• تاریخ صدور گواهینامه ارزش افزودہ
• تاریخ پایان اعتبار گواهینامه ارزش افزودہ
• وضعیت فعال یا غیر‌فعال بودن گواهینامه ارزش افزودہ
• استعلام گواهی ارزش افزوده با کد اقتصادی

– استعلام گرفتن از گواهی ارزش افزوده با کد اقتصادی

پس از این که وارد سامانه عملیات الکترونیک ارزش افزوده شدید، در قسمت جستجو کد اقتصادی و شناسه ملی، یا شماره ثبت مربوط به فروشنده را درج و سپس جستجو کنید.

پس از آن در صورتی که این اطلاعات را به صورت صحیح وارد کرده باشید، اطلاعات کامل مربوط به مودی مالیاتی از جمله شناسه اقتصادی، شماره اقتصادی، نام شرکت، تاریخ ثبت، و نشانی (آدرس) مودی مالیاتی نمایش داده می شود.

در قسمت چپ صفحه این سایت در قسمت آخرین ستون جدول، یک ستون با عنوان “مشاهده سابقه ثبت نام” وجود دارد.

مدت زمان اعتبار گواهی ارزش افزوده چقدر است؟

به طور کلی بر اساس درخواست مودی مالیاتی، گواهی ارزش افزوده برای مدت 6 ماه تا 1 سال صادر می گردد. بنابراین پس از این که این تاریخ به پایان رسد، کلیه مودیان مالیاتی موظف به دریافت این گواهی خواهند بود. مدت اعتبار گواهی ارزش افزوده بین 6 ماه تا 12 ماه خواهد بود.

کلام آخر

یکی از مهم ترین اقداماتی که کسب و کارهای مختلف باید برای بهبود فرایند فروش خود و همچنین رسیدگی به امور مالیاتی انجام دهند، دریافت گواهی ارزش افزوده است. در این مقاله از مجموعه پارس حسابان به بررسی یکی از مهم ترین قوانین مالیاتی به نام “گواهی ارزش افزوده” پرداخته شد. با مطالعه این مقاله می توانید به طور کامل با تعریف این گواهی، نحوه دریافت گواهینامه ارزش افزوده، و نحوه استعلام گرفتن آن آشنا شوید.

مالیات شرکت بازرگانی بر‌اساس نوع و اندازه فعالیت و عملکرد شرکت تعیین می‌شود. مطابق با ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم، جمع درآمد شرکت‌ها و درآمد ناشی از فعالیت‌های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌شود، پس از کسر زیان‌های بوجود آمده از منابع غیر معاف و کسر معافیت‌های قانونی مشمول مالیات به نرخ ۲۵ درصد می باشد. در این مقاله از مجموعه پارس حسابان به مالیات شرکت های بازرگانی می پردازیم. با ما همراه باشید..

انواع مالیات شرکت بازرگانی

کلیهٔ اشخاص حقیقی و حقوقی در نظام مالیاتی موظف می باشند مبلغی را به عنوان مالیات به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. شرکت بازرگانی باید انواع گوناگونی از مالیات را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند که به شرح زیر می باشد:

• مالیات بر درآمد

نرخ مالیات بر درآمد شرکت بازرگانی ۲۵ درصد از سود خالص است. سود خالص پس از کسر هزینه‌های قابل قبول و زیان حاصل از منابع غیر معاف محاسبه می‌شود. شرکت‌های بازرگانی موظفند اظهارنامه مالیات بر عملکرد خود را سالانه تا چهار ماه بعد از پایان سال مالی خود، به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند.

• مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده یکی از انواع مالیات‌های شرکت بازرگانی می باشد، این ارزش بر طبق ارزش افزوده کالا‌ها و خدمات به نرخ ۱۰ درصد بر قیمت نهایی کالاها اضافه می‌شود. شرکت‌ها موظفند این مالیات را به صورت فصلی به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند.

• مالیات علی الحساب واردات

شرکت‌هایی که دارای کارت بازرگانی می باشند، موظفند به هنگام ترخیص کالا، ۴ درصد مالیات علی‌الحساب را از مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی کالا به عنوان مالیات علی‌الحساب واردات پرداخت و از مالیات نهایی کم کنند.

پرداخت مالیات شرکت بازرگانی به عهده کیست؟

مسئولیت پرداخت مالیات شرکت بازرگانی بر‌عهدهٔ خود شرکت به عنوان شخصیت حقوقی می باشد. این بدان معنا می باشد که هر شرکتی که فعالیت تجاری انجام می‌دهد، باید مالیات مربوطه فعالیت شرکت خود را مطابق با قوانین مالیاتی محاسبه و پرداخت کنند. مدیران شرکت بازرگانی به خصوص مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره، مسئولیت تضامنی برای ارائه به‌موقع اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات دارند.

محاسبه مالیات شرکت بازرگانی

محاسبه مالیات شرکت‌های بازرگانی با تعیین درآمد خالص شرکت آغاز می‌شود و فرآیندی چند مرحله‌ای دارد که به شرح زیر است:

1. تعیین سال مالی و محاسبه سود خالص: سال مالی شرکت یک سال است و سود خالص از طریق بررسی ترازنامه و حساب سود و زیان محاسبه می‌شود. این سود شامل درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی داخل و خارج از کشور است.

2. کسر هزینه‌های قابل قبول: هزینه‌هایی مانند هزینه‌های عملیاتی، استهلاک، حقوق کارکنان و سایر هزینه‌های مجاز طبق مواد ۱۴۷، ۱۴۸ و ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم از درآمد کسر می‌شوند.

3. اعمال ضریب سود فعالیت: سازمان امور مالیاتی برای برخی فعالیت‌ها از ضرایب سود فعالیت استفاده می‌کند تا سود مشمول مالیات را تخمین بزند، به ویژه زمانی که دفاتر قانونی شرکت رد شده یا مالیات به‌صورت علی‌الرأس محاسبه شود. این ضرایب بسته به نوع فعالیت متفاوت است.

4. کسر معافیت‌ها: معافیت‌های مالیاتی قانونی، مانند معافیت صادرات، براساس نوع فعالیت شرکت اعمال می‌شوند.

5. محاسبه مالیات طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم: پس از اعمال هزینه‌ها و معافیت‌ها، ۲۵ درصد از سود خالص به‌عنوان مالیات بر درآمد محاسبه و پرداخت می‌شود.

6. ارائه اظهارنامه مالیاتی: شرکت موظف است اظهارنامه مالیاتی خود را تا پایان تیرماه سال بعد به سازمان امور مالیاتی تسلیم کند.

فرمول محاسبه مالیات شرکت بازرگانی

فرمول محاسبه مالیات شرکت‌های بازرگانی به شرح زیر است:

%۲۵ × (معافیت‌های مقرر – ضریب سود فعالیت × (زیان حاصل از منابع غیرمعاف + درآمد فعالیت‌های انتفاعی + درآمد فروش کالا و خدمات) = مالیات شرکت بازرگانی

معافیت مالیاتی شرکت بازرگانی

معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های بازرگانی برای فعالیت‌های خاص در حوزه بازرگانی در نظر گرفته می‌شوند. هدف از این معافیت‌ها، افزایش رقابت‌پذیری و توسعه صنعت است و شامل انواع معافیت‌ها مانند مالیات گمرکی و مالیات‌های تجاری می‌شود.

صادرات کالا و خدمات: مطابق ماده ۱۴۱ قانون مالیات‌های مستقیم، ۱۰۰٪ درآمد حاصل از صادرات خدمات و کالاهای غیرنفتی و محصولات بخش کشاورزی و ۲۰٪ درآمد حاصل از صادرات مواد خام مشمول مالیات با نرخ صفر می‌شوند(به شرط بازگشت ارز حاصل از صادرات).

معافیت از ارزش افزوده کالاها و خدمات: این معافیت طبق نوع کالا یا خدمات، شامل کالاهای خاص و خدماتی می‌شود که در قانون مالیات بر ارزش افزوده از پرداخت این مالیات معاف هستند.

معافیت مربوط به شرکت تازه تأسیس: شرکت بازرگانی تازه تأسیس در سال اول فعالیت که درآمد زیادی نداشته باشند، مشمول معافیت می‌شوند.

مطابق تبصره ۷ ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، اگر مودی نسبت به سال قبل درآمد ابرازی خود را حداقل ۱۰٪ افزایش دهد، یک واحد از نرخ مالیات ماده ۱۰۵ کاهش می‌یابد و این کاهش می‌تواند تا سقف ۵ واحد ادامه پیدا کند. بر اساس احکام مالیاتی قانون بودجه ۱۴۰۴، این ۱۰٪ افزایش نسبت به مازاد ۳۵٪ رشد درآمد اعمال می‌شود و مشمول این تبصره خواهد بود.

جرائم عدم پرداخت مالیات شرکت بازرگانی

در صورت عدم پرداخت مالیات توسط شرکت‌های بازرگانی مشمول جرایم و محرومیت‌هایی به شرح زیر می‌شوند:

• عدم تسلیم اظهارنامه، جریمه‌ای برابر با ۳۰ درصد مالیات متعلق و غیر قابل بخشودگی برای مودیان دارد.
• جریمه دیرکرد و تأخیر در پرداخت مالیات، جریمه‌ای معادل ۲.۵ درصد مالیات متعلقه را به ازای هر ماه تأخیر در بر دارد.
• عدم تمدید کارت بازرگانی، در صورت وجود بدهی مالیاتی یا مشکلات حقوقی مودی با عدم تمدید کارت بازرگانی مواجه شود.
• جریمه کتمان درآمد، به دلیل ارائه اطلاعات غلط موجب جریمه‌ای به میزان ۳۰ درصد مالیات متعلقه است.

کلام آخر

برای محاسبه مالیات شرکت‌های بازرگانی، ابتدا سود خالص بر اساس ضریب مالیاتی و کسر معافیت‌ها مشخص می‌شود و سپس با استفاده از نرخ ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات تعیین می‌گردد. شرکت پارس حسابان با ارائه خدمات حسابداری تخصصی، محاسبه دقیق مالیات و مشاوره مالیاتی را برای کسب‌وکارها به‌صورت حرفه‌ای انجام می‌دهد.

سوالات متداول